در باره من
آنجا که حافظه با اسطوره تلاقی میکند. آنجا که مقاومت به هنر بدل میشود
سفری کوتاه در زندگی و جهانبینی شیرین جبلعاملی
بیوگرافی
شیرین جبلعاملی (متولد ۱۳۴۶ تهران) نقاش، نویسنده، مترجم و عکاس ایرانی است. او با تحصیلات در رشتهی علوم سیاسی و نزدیک به سه دهه تجربهی هنری، زبان بصری شخصی و شهودی خود را پرورده که به بنیانگذاری «آپرنیکیسم» انجامیده است؛ سبکی منحصربهفرد که بر بداههپردازی، اسطوره و مقاومت خلاقانه استوار است.
در سال ۲۰۲۳، او کتاب آپرنیک را منتشر کرد که شامل ۱۵۸ اثر برگزیده از میان بیش از ۱۲۰۰ نقاشی در این سبک است. آثار او اغلب به موضوعاتی چون حافظه، ناخودآگاه جمعی و کهنالگوهای فرهنگی میپردازد و در کنار آکریلیک، از مواد ناپایدار و نامتعارفی چون قهوه، زغال و بافتهای ترکخورده بهره میگیرد.
او همچنین نویسندهی کتاب ادبی کلاغها به ندرت میخندند (۲۰۱۹) و مجموعهی عکس ۱۰۱ لحظه در سال ۲۰۲۳ است. در سال ۲۰۲۵، کتاب کلاغها به ندرت میخندند با ترجمهی انگلیسی در پلتفرم جهانی کوبو منتشر شد و همزمان کتاب دوزبانهی ” بیست و پنج از قاب چکید” نیز به زبانهای فارسی و انگلیسی در همین پلتفرم در دسترس قرار گرفت. شعرها و نقاشیهای او در نشریات ادبی و هنری ایالات متحده و بریتانیا نیز به چاپ رسیدهاند و دامنهی فعالیت چندرسانهای او را در گسترهای بینالمللی گسترش دادهاند.
او در 2025 توسط مجله Braided Way برای جایزهی ادبی Pushcart Prize 2026 برای شعر ” از تبار پرندگان ” نامزد شده است؛ جایزهای که هر سال برای ارجگذاری به آثار برجسته منتشرشده توسط ناشران مستقل در ایالات متحده اهدا میشود.
آثار جبلعاملی در ایران، اروپا، ایالات متحده و آسیا به نمایش درآمده و او در سالهای ۲۰۲۲، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ موفق به دریافت گواهینامههای «دستاورد هنری» از موزه هنر لوکزامبورگ شده است.
او عضو «انجمن توسعه هنرهای تجسمی معاصر»، «صندوق اعتباری هنر ایران» و «شورای عالی عکاسی استان البرز» است.
شیرین جبلعاملی همچنان به گسترش آپرنیکیسم بهعنوان مسیری فلسفی و زیباییشناسی مقاوم برای زمانهی ما ادامه میدهد و آن را در نقطهی تلاقی نقاشی، شعر، اجرا و ترجمه قرار میدهد.
بیانیه هنرمند
برای من، نقاشی آیینیست برای بهخاطرسپاری؛ گفتوگویی با سکوت، اسطوره ها و نادیدنیها. هر ضربه بر سطح، کنشیست در برابر فراموشی. من برای بازنمایی نقاشی نمیکنم؛ بلکه میکوشم آنچه را در حافظهٔ جمعی مدفون شده، بازیابم. «آپرانیکیسم» دقیقاً از دل این تنش میان گسست و بیداربودن سر برآورده است.
نمایشگاه
۱۳۹۸ – انتشار کتاب «کلاغها بهندرت میخندند»، نشر ماه ماد
۱۳۹۸ – نمایشگاه انفرادی در گالری نجما / تهران
۱۴۰۱، ۱۴۰۲، ۱۴۰۳ – دریافت گواهی موفقیت هنری از موزه هنر لوکزامبورگ
۱۴۰۲ – نمایشگاه انفرادی در موزه موسیقی تهران به سبک آپرانیکیسم
۱۴۰۲ – انتشار کتاب «آپرانیک» شامل ۱۵۸ اثر منتخب در سبک آپرانیکیسم
۱۴۰۳ – انتشار کتاب «۱۰۱ لحظه» شامل ۱۰۱ عکس منتخب
۱۴۰۳ – انتشار نسخهٔ انگلیسی کتاب «کلاغها بهندرت میخندند»
۱۴۰۴ – نمایشگاه انفرادی در موزه موسیقی تهران به سبک آپرانیکیسم
۱۴۰۴ – انتشار مقالهٔ نظری «آپرانیکیسم: زایش یک زبان بصری در دل مقاومت»
۱۴۰۴ – انتشار کتاب «بیست و پنج از قاب چکید»شامل بیست و پنج شعر و بیست و پنج نقاشی قهوه
۱۴۰۴ – نامزد جایزه ادبی توسط مجله Braided Way برای جایزهی ادبی Pushcart در ایالات متحده آمریکا
۱۴۰۴ – نمایشگاه گروهی هنرهای تجسمی در غار موزه وزیری
۱۴۰۴- دریافت لوح تقدیر از ریاست فرهنگ و هنر ارشاد اسلامی شمیرانات
شرکت در نمایشگاههای گروهی عکاسی در ایران و روسیه
شرکت در نمایشگاههای گروهی نقاشی در:
سوئیس، ترکیه، لوکزامبورگ، امارات، ایران، ایالات متحده، اسپانیا، ایتالیا، مالزی، فرانسه
درباره آپرانیکیسم
آپرانیکیسم زبانی بصری، شهودی و بیانی است که اسطوره، حافظه و مقاومت خلاق را در هم میآمیزد. این سبک معاصر که توسط شیرین جبلعاملی بنیانگذاری شده، در برابر یکنواختی زیباییشناختی ایستادگی میکند و خامی احساسی، عمق نمادین و تجربهگرایی مادی را در آغوش میکشد
این سبک از آپرانیک—زن جنگجوی افسانهای دوران ساسانی—الهام میگیرد و آن روحیه را به فرمهای بصریای تبدیل میکند که گسسته، غریزی و ریشهدار در فرهنگاند
آپرانیکیسم صرفاً یک سبک نیست؛ کنشی است برای بازپسگیری صدا، تاریخ و آزادی هنری در جهانی که اغلب روشنی را بر پیچیدگی ترجیح میدهد